ä¸ é¿ å« ç¶ KINH TRUNG A HÃM Hán Dá»ch: Pháºt Ãà Da Xá & Trúc Pháºt Niá»m, Viá»t Dá»ch & Hiá»u Chú: ThÃch Tuá» Sỹ |
13. PHẨM CÄN Bá»N PHÃN BIá»T
164. KINH PHÃN BIá»T QUÃN PHÃP[1]
Tôi nghe như vầy:
Má»t thá»i Äức Pháºt du hóa tại nưá»c Xá-vá», trong rừng Thắng, vưá»n Cấp cô Äá»c.
Bấy giá», Äức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
âNà y các Tỳ-kheo, Ta sẽ thuyết pháp cho các ngươi, phần Äầu thiá»n, phần giữa thiá»n và phần cuá»i cÅ©ng thiá»n, có nghÄ©a, có vÄn, Äầy Äá»§ thanh tá»nh, hiá»n hiá»n phạm hạnh. Äó là kinh âPhân biá»t quán phápâ. Các thầy hãy lắng nghe, khéo suy tư và ghi nhá».
Nghe váºy, các Tỳ-kheo thưa rằng:
âBạch Thế Tôn, chúng con xin vâng lá»iâ.
Äức Pháºt bảo rằng:
âTỳ-kheo, quán như váºy như váºy. Ngươi quán như váºy rá»i, Tỳø kheo, tâm hưá»ng vá» bên ngoà i, bá» phân rải, tán loạn, tâm không an trú và o bên trong, không chấp thá»§ nhưng sợ hãi. Nhưng, nà y các Tỳ-kheo, hãy quán như thế nà o mà sau khi các ngươi Äã quán như váºy, tâm không hưá»ng vá» bên ngoà i, không bá» phân rải, tán loạn, tâm trú bên trong, không chấp thá»§, không sợ hãi. Như váºy các ngươi không còn sanh, lão, bá»nh, tá» nữa. Äó là táºn cùng sá»± khá»â.
Äức Pháºt nói như thế, liá»n từ chá» ngá»i Äứng dáºy, và o thất tÄ©nh tá»a.
Khi ấy, các Tỳ-kheo nghÄ© rằng: âChư Hiá»n nên biết, Äức Thế Tôn nói lên Äiá»u Äó má»t cách tóm tắt, không phân biá»t rá»ng rãi, liá»n từ chá» ngá»i Äứng dáºy và o thất tÄ©nh tá»a. Thế Tôn chá» nói: âTỳ-kheo, quán như váºy như váºy. Ngươi quán như váºy rá»i, Tỳø kheo, tâm hưá»ng vá» bên ngoà i, bá» phân rải, tán loạn, tâm không an trú và o bên trong, không chấp thá»§ nhưng sợ hãi. Nhưng, nà y các Tỳ-kheo, hãy quán như thế nà o mà sau khi các ngươi Äã quán như váºy, tâm không hưá»ng vá» bên ngoà i, không bá» phân rải, tán loạn, tâm trú bên trong, không chấp thá»§, không sợ hãi. Như váºy các ngươi không còn sanh, lão, bá»nh, tá» nữa. Äó là táºn cùng sá»± khá»â.â
Các vỠấy lại nghÄ© rằng: âChư Hiá»n, vá» nà o có thá» phân biá»t rá»ng rãi Äiá»u mà Thế Tôn Äã nói má»t cách tóm lược?â Các vỠấy lại nghÄ©: âTôn giả Äại Ca-chiên-diên[02] thưá»ng ÄÆ°á»£c Thế Tôn và các báºc phạm hạnh có trà tán thán. Như váºy, Tôn giả Äại Ca-chiên-diên có thá» phân biá»t ÄÆ°á»£c Äiá»u mà Thế Tôn Äã nói má»t cách tóm lược. Nà y chư Hiá»n, hãy cùng nhau Äi Äến nÆ¡i Tôn giả Äại Ca-chiên-diên, nhá» Tôn giả giải thÃch Äiá»u Äó. Nếu Tôn giả Äại Ca-chiên-diên phân biá»t cho, chúng ta sẽ khéo thá» trìâ.
Thế rá»i các Tỳ-kheo cùng nhau Äi Äến chá» Tôn giả Äại Ca-chiên-diên, cùng chà o há»i nhau rá»i ngá»i qua má»t bên thưa rằng:
âThưa Tôn giả Äại Ca-chiên-diên, nên biết cho rằng, Äức Thế Tôn nói Äiá»u nà y má»t cách tóm lược, không phân biá»t rá»ng rãi, liá»n từ chá» ngá»i Äứng dáºy, và o phòng tÄ©nh tá»a. Thế Tôn chá» nói rằng, âTỳ-kheo, quán như váºy như váºy. Ngươi quán như váºy rá»i, Tỳø kheo, tâm hưá»ng vá» bên ngoà i, bá» phân rải, tán loạn, tâm không an trú và o bên trong, không chấp thá»§ nhưng sợ hãi. Nhưng, nà y các Tỳ-kheo, hãy quán như thế nà o mà sau khi các ngươi Äã quán như váºy, tâm không hưá»ng vá» bên ngoà i, không bá» phân rải, tán loạn, tâm trú bên trong, không chấp thá»§, không sợ hãi. Như váºy các ngươi không còn sanh, lão, bá»nh, tá» nữa. Äó là táºn cùng sá»± kho.Ã¥â
âChúng tôi Äã nghÄ© rằng, âChư Hiá»n, vá» nà o có thá» phân biá»t ÄÆ°á»£c Äiá»u mà Thế Tôn Äã nói má»t cách tóm lược?â
âChúng tôi lại nghÄ©, âTôn giả Äại Ca-chiên-diên thưá»ng ÄÆ°á»£c Thế Tôn và các báºc pham hạnh có trà tán thán. Như váºy, Tôn giả Äại Ca-chiên-diên có thá» phân biá»t ÄÆ°á»£c Äiá»u mà Thế Tôn Äã nói má»t cách tóm lượcâ. Mong Tôn giả Äại Ca-chiên-diên thương xót mà phân biá»t rá»ng rãi choâ.
Bấy giá», Tôn giả Äại Ca-chiên-diên nói rằng:
âNà y chư Hiá»n, hãy nghe tôi nói thà dụ. Ngưá»i có trà nghe thà dụ thì sẽ hiá»u ÄÆ°á»£c nghÄ©a.
âNà y chư Hiá»n, cÅ©ng như ngưá»Ã¸i muá»n tìm lõi cây. Vì muá»n tìm lõi cây nên xách búa và o rừng. Ngưá»i ấy thấy cây Äại thá» có Äá»§ gá»c, thân, cà nh, nhánh, lá, hoa và lõi. Ngưá»i ấy không Äá»n gá»c, thân, cà nh và lõi mà chá» chặt nhánh và lá thôi. Äiá»u chư Hiá»n nói ra cÅ©ng lại như váºy. Äức Thế Tôn còn Äó mà chư Hiá»n lại bá» Äi tìm tôi Äá» há»i vá» Äiá»u ấy. Vì sao? Chư Hiá»n nên biết, Thế Tôn là Con Mắt, là TrÃ, là NghÄ©a, là Pháp chá»§, là Pháp tưá»ng Nói nghÄ©a chân Äế, hiá»n hiá»n tất cả các nghÄ©a, Äá»u do Thế Tôn.
âNà y chư Hiá»n, hãy Äến chá» Äức Thế Tôn mà há»i Äiá»u Äó như thế nà y, âBạch Thế Tôn, Äiá»u Äó thế nà o? Äiá»u Äó có nghÄ©a gì?â Äức Thế Tôn dạy thế nà o, chư Hiá»n nên khéo léo thá» trì thế ấyâ.
Nghe thế, các Tỳ-kheo thưa rằng:
âXin vâng, thưa Tôn giả Äại Ca-chiên-diên, Äức Thế Tôn là Con Mắt, là TrÃ, là NghÄ©a, là Pháp chá»§, là Pháp tưá»ng. Nói nghÄ©a chân Äế, hiá»n hiá»n tất cả các nghÄ©a, Äá»u do Thế Tôn. Chúng tôi Äáng lẽ phải Äến chá» Thế Tôn mà há»i vá» Äiá»u Äó như vầy âBạch Thế Tôn, Äiá»u Äó thế nà o? Äiá»u Äó có nghÄ©a gì?â Äức Thế Tôn nói như thế nà o, chúng tôi sẽ khéo thá» trì thế ấy. Nhưng Tôn giả Äại Ca-chiên-diên thưá»ng ÄÆ°á»£c Thế Tôn và các báºc phạm hạnh có tri tán tán. Như váºy, Tôn giả có thá» phân biá»t ÄÆ°á»£c Äiá»u mà Thế Tôn Äã nói má»t cách tóm lược. Mong Tôn giả Äại Ca-chiên-diên thương xót mà giải thÃch rá»ng rãi choâ.
Tôn giả Äại Ca-chiên-diên nói:
âNà y chư Hiá»n, váºy hãy nghe tôi nói.
âNà y chư Hiá»n, thế nà o là tâm[03] Tỳ-kheo hưá»ng ra bên ngoà i, bá» phân rải, tán loạn? âChư Hiá»n, vá»i con mắt, Tỳ-kheo con mắt thấy sắc, thức Än tưá»ng cá»§a sắc, thắc Äắm trưá»c vá» lạc cá»§a tưá»ng cá»§a sắc, thức bá» trói buá»c bá»i vá» lạc cá»§a tưá»ng cá»§a sắc; vỠấy bá» vá» ngá»t cá»§a sắc tưá»ng cá»t chặt tâm nên hưá»ng ra ngoà i, bá» phân rải, tán loạn. CÅ©ng váºy, tai, mÅ©i, lưỡi, thân, ý; vá»i ý vỠấy nháºn thức pháp, thức chạy theo pháp tưá»ng, thức Äắm trưá»c vá» lạc cá»§a pháp tưá»ng, thức bá» trói buá»c bá»i vá» lạc cá»§a pháp tưá»ng, vỠấy bá» vá» cá»§a vá» ngá»t cá»§a pháp tưá»ng cá»t chặt tâm nên hưá»ng ra bên ngoà i, bá» phân rải, tán loạn.
âNà y Chư Hiá»n, như váºy gá»i là tâm Tỳ-kheo hưá»ng ra bên ngoà i, bá» phân rải, tán loạn.
âNà y chư Hiá»n, thế nà o gá»i là tâm Tỳ-kheo không hưá»ng ra ngoà i, không bá» phân rải, tán loạn?
âNà y chư Hiá»n, vá»i con mắt, Tỳ-kheo thấy sắc, thức không chạy theo sắc tưá»ng, thức không Äắm trưá»c lạc cá»§a sắc tưá»ng, thức không bá» trói buá»c bá»i lạc cá»§a sắc tưá»ng, vỠấy không bá» vá» ngá»t cá»§a sắc tưá»ng cá»t chặt tâm nên không hưá»ng ra ngoà i, không bá» phân rải, tán loạn. CÅ©ng váºy, tai, mÅ©i, lưỡi, thân, ý; vá»i ý Tỳ-kheo nháºn thức pháp, thức không chạy theo pháp tưá»ng, thức không Äắm trưá»c lạc cá»§a pháp tưá»ng, thức không bá» trói buá»c bá»i lạc cá»§a pháp tưá»ng. VỠấy không bá» vá» ngá»t cá»§a pháp tưá»ng cá»t chặt tâm nên không hưá»ng ra ngoà i, không bá» chi phá»i, tán loạn.
âNà y Chư Hiá»n, như váºy gá»i là tâm Tỳ-kheo không hưá»ng ra ngoà i, không bá» phân rải, tán loạn.
âNà y chư Hiá»n, thế nà o là tâm Tỳ-kheo không trú và o bên trong?
âNà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo ly dục, ly pháp ác bất thiá»n, có giác có quán, có há»· lạc do ly dục phát sanh, chứng Äắc thiá»n thứ nhất, thà nh tá»±u an trụ. Nhưng thức cá»§a vỠấy Äắm trưá»c á» vá» ngá»t cá»§a ly dục, y nÆ¡i Äó, trú nÆ¡i Äó, duyên nÆ¡i Äó, gắn chặt nÆ¡i Äó, nên thức không trú và o bên trong.
âLại nữa, nà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo giác quán Äã dứt, ná»i tÄ©nh nhất tâm, không giác không quán, có há»· lạc do Äá»nh phát sanh, Äắc thiá»n thứ hai, thà nh tá»±u an trú. Nhưng thức cá»§a vỠấy Äắm trưá»c nÆ¡i vá» ngá»t cá»§a Äá»nh, y và o Äó, trú và o Äó, duyên và o Äó, gắn chặt và o Äó, nên thức cá»§a vỠấy không trú và o bên trong.
âLại nữa, nà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo ly há»· dục, an trú xả, vô cầu, vá»i chánh niá»m chánh trÃ, thân cảm giác lạc, Äiá»u ÄÆ°á»£c Thánh nói lÃ ÄÆ°á»£c Thánh xả, niá»m, an trú lạc[04], Äắc thiá»n thứ ba, thà nh tá»±u an trú. Nhưng thức cá»§a vỠấy trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a ly há»·, y và o Äó, trú và o Äó, duyên và o Äó, gắn chặt và o Äó, nên thức cá»§a vỠấy không trú và o bên trong.
âLại nữa, nà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo diá»t lạc, diá»t khá», diá»t ưu há»· trưá»c kia, không khá», không lạc, xả niá»m thanh tá»nh, Äắc thiá»n thứ tư, thà nh tá»±u an trú. Nhưng thức cá»§a vỠấy trú trưá»c và o vá» cá»§a xả và cá»§a niá»m, y và o Äó, trú và o Äó, duyên và o Äó, gắn chặt và o Äó, nên thức cá»§a vỠấy không trú và o bên trong.
âLại nữa, nà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua má»i sắc tưá»ng, diá»t hữu Äá»i tưá»ng, không tư duy Äến các loại tưá»ng sai khác, nháºp vô lượng không, thà nh vô lượng không xứ, thà nh tá»±u và an trú. Nhưng thức cá»§a vỠấy trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a không trÃ, y và o Äó, trú và o Äó, duyên và o Äó, gắn chặt và o Äó, nên thức cá»§a vỠấy không trú và o bên trong.
âLại nữa, nà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua tất cả vô lượng không xứ, nháºp vô lượng thức, vô lượng thức xứ, thà nh tá»±u an trú. Nhưng thức cá»§a vỠấy trú trưá»c và o vá» cá»§a thức trÃ, y và o Äó, trú và o Äó, duyên và o Äó, gắn chặt và o Äó, nên thức cá»§a vỠấy không trú và o bên trong.
âLại nữa, nà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua tất cả vô lượng thức xứ, nháºp vô sá» hữu xứ, thà nh tá»±u an trú. Nhưng thức cá»§a vỠấy trú trưá»c và o vá» cá»§a vô sá» hữu trÃ, y và o Äó, trú và o Äó, duyên và o Äó, gắn chặt và o Äó, nên thức cá»§a vỠấy không trú và o bên trong.
âLại nữa, nà y chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua tất cả vô sá» hữu xứ, nháºp Phi hữu tưá»ng phi vô tưá»ng, thà nh tá»±u an trú. Nhưng thức cá»§a vỠấy trú trưá»c và o vá» cá»§a tưá»ng trÃ, y và o Äó, trú và o Äó, duyên và o Äó, gắn chặt và o Äó, nên thức cá»§a vỠấy không trú và o bên trong.
âNà y chư Hiá»n, như váºy gá»i là tâm Tỳ-kheo không trú và o bên trong.
âNà y chư Hiá»n, thế nà o là tâm Tỳ-kheo an trú và o bên trong?
âChư Hiá»n, Tỳ-kheo ly dục, ly pháp ác bất thiá»n, có giác có quán, có há»· lạc do ly dục sanh, Äắc Thiá»n thứ nhất, thà nh tá»±u an trú. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a ly dục, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âLại nữa, chư Hiá»n, Tỳ-kheo giác quán Äã dứt, ná»i tÄ©nh nhất tâm, không giác không quán, có há»· lạc do Äá»nh sanh, Äắc Äá» Nhá» thiá»n, thà nh tá»±u an trú. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a Äá»nh, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âLại nữa, chư Hiá»n, Tỳ-kheo ly há»· dục, an trụ, vô cầu, chánh niá»m chánh trÃ, thân cảm giác lạc, Äiá»u ÄÆ°á»£c Thánh nói lÃ ÄÆ°á»£c Thánh xả, niá»m, an trú lạc, Äắc Thiá»n thứ ba, thà nh tá»±u an trụ. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» cá»§a ly há»·, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âLại nữa, chư Hiá»n, Tỳ-kheo diá»t khá», diá»t dục, diá»t há»· và ưu có trưá»c kia, không khá» không lạc, xả niá»m thanh tá»nh, Äắc Thiá»n thứ tư, thà nh tá»±u an trụ. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a xả và vá» cá»§a niá»m thanh tá»nh, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âLại nữa, chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua tất cả sắc tưá»ng, diá»t hữu Äá»i tưá»ng, không tư duy Äến các loại tưá»ng sai biá»t, nháºp vô lượng không xứ, thà nh tá»±u an trụ. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» cá»§a không trÃ, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âLại nữa, chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua tất cả vô lượng không xứ, nháºp vô lượng thức xứ, thà nh tá»±u an trụ. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a thức trÃ, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âLại nữa, chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua tất cả vô lượng thức xứ, nháºp vô sá» hữu xứ, thà nh tá»±u an trụ. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a vô sá» hữu trÃ, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âLại nữa, chư Hiá»n, Tỳ-kheo vượt qua tất cả vô sá» hữu xứ, nháºp phi hữu tưá»ng phi vô tưá»ng xứ, thà nh tá»±u an trụ. Thức cá»§a vỠấy không trú trưá»c và o vá» ngá»t cá»§a vô tưá»ng trÃ, không y và o Äó, không trú và o Äó, không duyên và o Äó, không gắn chặt và o Äó, nên thức trú và o bên trong.
âNà y chư Hiá»n, như váºy gá»i là tâm Tỳ-kheo trú và o bên trong.
âNà y chư Hiá»n, thế nà o là Tỳ-kheo không chấp thá»§ mà sợ hãi?
âChư Hiá»n, Tỳ-kheo không ly sắc nhiá» m, không ly sắc dục, không ly sắc ái, không ly sắc khát. Nà y chư Hiá»n, nếu Tỳ-kheo nà o không ly sắc nhiá» m, không ly sắc dục, không ly sắc ái, không ly sắc khát, thì vỠấy muá»n ÄÆ°á»£c sắc, truy cầu, Äắm trưá»c sắc, trú và o sắc, nghÄ© rằng âSắc là ta. Sắc là sá» hữu cá»§a taâ. Khi Äã muá»n ÄÆ°á»£c sắc, truy cầu sắc, Äắm trưá»c sắc, trú và o sắc, nghÄ© rằng âSắc là ta. Sắc là sá» hữu cá»§a taâ, thì thức nắm bắt sắc. Sau khi thức nắm bắt sắc, lúc ấy sắc biến dá»ch thì thức cÅ©ng bá» chuyá»n theo sắc. Khi thức Äã bá» chuyá»n theo sắc thì Tỳ-kheo ấy sanh sợ hãi, tâm trú và o trong Äó. NhÆ¡n vì tâm không biết nên sanh khiếp sợ, lao nhá»c, không chấp thá»§ mà sợ hãi.
âCÅ©ng váºy, thá», tưá»ng, hà nh, thức; Tỳ-kheo không ly thức nhiá» m, không ly thức dục, không ly thức ái, không ly thức khát.
âNà y chư Hiá»n, nếu Tỳ-kheo nà o không ly thức nhiá» m, không ly thức dục, không ly thức ái, không ly thức khát, thì vỠấy muá»n ÄÆ°á»£c thức, truy cầu thức, Äắm trưá»c thức, trú và o thức, nghÄ© rằng âThức là ta. Thức là sá» hữu cá»§a taâ. VỠấy khi Äã muá»n ÄÆ°á»£Ã¯c thức, truy cầu thức, Äắm trưá»c thức, trú và o thức, nghÄ© rằng âThức là ta. Thức là sá» hữu cá»§a taâ thì thức nắm bắt thức. Sau khi thức nắm bắt thức, lúc thức ấy biến dá»ch thì thức cÅ©ng bá» chuyá»n theo thức. Sau khi thức Äã bá» chuyá»n theo thức, Tỳ-kheo ấy sanh sợ hãi, tâm trú và o trong Äó. NhÆ¡n vì tâm không biết nên sanh khiếp hãi, lao nhá»c, không chấp thá» mà sợ hãi.
âNà y chư Hiá»n, như váºy gá»i là Tỳ-kheo không chấp thá» mà sợ hãi.
âNà y chư Hiá»n, thế nà o gá»i là Tỳ-kheo không chấp thá»§, không sợ hãi?
âChư Hiá»n, là Tỳ-kheo ly sắc nhiá» m, ly sắc dục, ly sắc ái, ly sắc khát.
âNà y chư Hiá»n, nếu Tỳ-kheo nà o ly sắc nhiá» m, ly sắc dục, ly sắc ái, ly sắc khát, thì vỠấy không muá»n ÄÆ°á»£c sắc, không truy cầu sắc, không Äắm trưá»c sắc, không trú và o sắc nghÄ© rằng âSắc không phải là ta. Sắc không phải là sá» hữu cá»§a taâ. VỠấy Äã không muá»n ÄÆ°á»£c sắc, không truy cầu sắc, không Äắm trưá»c sắc, không trú và o sắc nghÄ© rằng âSắc không phải là ta. Sắc không phải là sá» hữu cá»§a taâ thì thức không nắm bắt sắc. Khi thức Äã không nắm bắt sắc, lúc ấy sắc biến dá»ch, thức không bá» chuyá»n theo sắc. Thức Äã không bá» chuyá»n theo sắc thì vỠấy không sanh sợ hãi, tâm không trú và o trong Äó. NhÆ¡n vì tâm biết nên không khiếp sợ, không lao nhá»c, không chấp thá», không sợ hãi.
âCÅ©ng váºy, thá», tưá»ng, hà nh, thức; Tỳ-kheo ly thức nhiá» m, ly thức dục, ly thức ái, ly thức khát. Nà y chư Hiá»n, nếu Tỳ-kheo nà o ly thức nhiá» m, ly thức dục, ly thức ái, ly thức khát thì vỠấy không muá»n Äắc thức, không truy cầu thức, không Äắm trưá»c thức, không trú và o thức, nghÄ© rằng âThức không phải là ta. Thức không phải là sá» hữu cá»§a taâ. Tỳ-kheo ấy khi Äã không muá»n ÄÆ°á»£c thức, không truy cầu thức, không Äám trưá»c thức, không trú và o thức, nghÄ© rằng âThức không phải là ta. Thức không phải là cá»§a taâ, thì thức không nắm bắt thức. Khi thức Äã không nắm bắt thức, lúc thức kia biến dá»ch, thức không bá» chuyá»n theo thức. Khi thức không bá» chuyá»n theo thức, Tỳ-kheo ấy không sanh sợ hãi, tâm không trú và o trong Äó. NhÆ¡n vì tâm biết nên không khiếp sợ, không lao nhá»c, không chấp thá», không sợ hãi.
âNà y chư Hiá»n, như váºy gá»i là Tỳ-kheo không chấp thá»§, không sợ hãi.
âNà y chư Hiá»n, Äức Thế Tôn nói Äiá»u Äó tóm lược, không phân biá»t rá»ng rãi, liá»n từ chá» ngá»i Äứng dáºy, và o phòng tÄ©nh tá»a. Ngà i chá» nói rằng âTỳ-kheo, quán như váºy như váºy. Ngươi quán như váºy rá»i, Tỳ-kheo, tâm hưá»ng vá» bên ngoà i, bá» phân rải, tán loạn, tâm không an trú và o bên trong, không chấp thá»§ nhưng sợ hãi. Nhưng, nà y các Tỳ-kheo, hãy quán như thế nà o mà sau khi các ngươi Äã quán như váºy, tâm không hưá»ng vá» bên ngoà i, không bá» phân rải, tán loạn, tâm trú bên trong, không chấp thá»§, không sợ hãi. Như váºy các ngươi không còn sanh, lão, bá»nh, tá» nữa. Äó là táºn cùng sá»± khá»â. Äức Thế Tôn Äã nói Äiá»u ấy tóm lược, không phân biá»t rá»ng rãi như váºy Äó. Tôi Äã dùng cú nà y, vÄn nà y giải thÃch rá»ng rãi như thế. Nà y chư Hiá»n, hãy Äến trình bà y vá»i Thế Tôn Äầy Äá»§. Nếu Äức Thế Tôn nói Äiá»u Äó như thế nà o thì chư Hiá»n thá» trì như thế ấyâ.
Bấy giá», các Tỳ-kheo ấy nghe Tôn giả Äại Ca-chiên-diên nói như váºy, khéo thá» trì, Äá»c tụng, liá»n từ chá» ngá»i Äứng dáºy, Äi quanh Tôn giả ấy ba vòng rá»i Äi Äến chá» Thế Tôn, cúi Äầu Äảnh lá» rá»i ngá»i qua má»t bên mà thưa rằng:
âBạch Thế Tôn, sau khi Thế Tôn nói tóm lược vá» Äiá»u Äó mà không phân biá»t rá»ng rãi, liá»n từ chá» ngá»i Äứng dáºy, và o thất tÄ©nh tá»a, thì Tôn giả Äại Ca-chiên-diên vá»i cú như thế, vÄn như thế Äã giải thÃch rá»ng rãi vá» Äiá»u Äóâ.
Äức Thế Tôn nghe như váºy, liá»n tán thán rằng:
âLà nh thay! Là nh thay! Trong sá» Äá» tá» cá»§a Ta, Äó là vá» có mắt, có trÃ, có pháp, có nghÄ©a. Vì sao? Vì Äạo sư nói Äiá»u ấy tóm lược, không phân biá»t rá»ng rãi cho các Äá» tá», mà Äá» tỠấy Äã bằng cú như thế, vÄn như thế Äá» giải thÃch rá»ng rãi. Cho nên những gì mà Ca-chiên-diên Äã nói, các ngươi hãy thá» trì như váºy. Vì sao? Vì thuyết quán nghÄ©a phải như váºy.
Pháºt thuyết như váºy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Pháºt thuyết, hoan há»· phụng hà nh.
-ooOoo-
Chú thÃch:
- [01] Tương ÄÆ°Æ¡ng PÄli, M.138. Uddesa-vibaá¹ ga-suttam.
- [02] Äại Ca-chiên-diên 大 迦 æ å»¶. PÄli: MahÄ-KaccÄna.
- [03] Trong bản PÄli: thức (viññÄna) bá» phân tán.
- [04] Hán: Thánh sá» thuyết Thánh sá» xả niá»m lạc trú è 說 è æ æ¨ å¿µ æ¨ ä½. PÄli: yaá¹ taá¹ ÄriyÄ Äcikkhanti upekkhako satimÄ sukhaviharÄ«, Äiá»u mà các Thánh nói là xả, an trú lạc vá»i chánh niá»m.