中 阿 含 經 KINH TRUNG A HÀM Hán Dịch: Phật Ðà Da Xá & Trúc Phật Niệm, Việt Dịch & Hiệu Chú: Thích Tuệ Sỹ

13. PHẨM CĂN BỔN PHÂN BIỆT

170. KINH ANH VŨ^[1]

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp cô độc.

Bấy giờ, khi đêm đã qua, và o lúc trời vừa sáng, Đức Thế Tôn đắp y mang bát và o nước Xá-vệ. Trong khi đi khất thực, Thế Tôn đi qua nhà của Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử[02]. Lúc bấy giờ, Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử có chút việc phải là m nên đi khỏi, không có ở nhà .

Khi ấy, tại nhà Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử có một con chó trắng[03] đang ăn cơm trong cái chậu bằng và ng, trên một cái giường lớn. Rồi con chó trắng trông thấy Đức Phật từ xa đi lại; thấy Ngà i, nó liền sủa. Đức Thế Tôn nói với con chó trắng rằng:

“Ngươi không nên là m như vậy. Nhà người hết ó rồi lại sủa.

Chó trắng nghe nói, giận dữ từ trên giường nhảy xuống, đến bên đống cây, nằm buồn thiểu não.

Sau đó, Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử, thấy chó trắng có vẻ giận dữ, đã từ trên giường nhảy xuống, đến bên lùm cây nằm buồn thiểu não, ông mới hỏi người nhà rằng:

“Ai quấy rầy con chó của tôi, khiến nó rất đổi giận dữ, từ trên giường nhảy xuống, đến bên lùm cây nằm buồn thiểu não vậy?”

Người nhà trả lời:

“Chúng tôi không ai quấy rầy con chó trắng cả khiến nó rất đổi giận dữ, từ trên giường nhảy xuống, đến bên lùm cây nằm buồn thiểu não. Ma-nạp nên biết, ngà y nay có Sa-môn Cù -đà m đến đây khất thực, con chó trắng đã thấy liền chạy tới sủa. Sa-môn Cù-đà m nói với con chó trắng rằng, ‘Ngươi không nên là m như vậy. Nhà ngươi hết ó rồi lại sủa’. Nà y Ma-nạp, do vậy nên khiến con chó trắng rất đổi giận dữ, từ trên giường nhảy xuống, đến bên lùm cây nằm buồn thiểu não”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử vừa nghe xong tức thì nổi giận, muốn vu khống Đức Thế Tôn, muốn hủy báng Đức Thế Tôn. Với ý định vu khống, hủy báng, hạ nhục Sa-môn Cù-đà m như vậy, ông liền ra khỏi Xá-vệ, đến Thắng lâm, vườn Cấp cô độc.

Khi ấy, Đức Thế Tôn đang thuyết pháp cho vô lượng đại chúng đứng vây quanh trước sau, Đức Thế Tôn trông thấy Anh Vũ Ma-nạp Đo -đề Tử từ xa đi đến, Ngà i bảo các Tỳ-kheo rằng:

“Các ngươi thấy Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử đến không?”

Các Tỳ-kheo trả lời:

“Bạch Đức Thế Tôn, dạ thấy”.

Đức Thế Tôn bảo rằng:

“Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử mà mạng chung ngay bấy giờ thì như co duỗi cánh tay, trong khoảnh khắc tất sanh địa ngục. Vì sao vậy? Vì người ấy đối với Ta đang nổi cơn thịnh nộ. Nếu có chúng sanh nà o, do bởi tâm sân nhuế, thân hoại mạng chung tất đến chỗ ác, sanh và o địa ngục”.

Rồi Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử đến chỗ Đức Phật, nói với Thế Tôn rằng:

“Hôm nay Sa-môn Cù-đà m có đến nhà tôi khất thực phải không?”

Đức Thế Tôn trả lời rằng:

“Hôm nay Ta có đến nhà ông khất thực”.

“Cù-đà m, ông nói gì với con chó trắng của tôi, khiến nó rất đổi giận dữ, từ trên giường nhảy xuống, đến bên lùm cây nằm buồn thiểu não?”

Đức Thế Tôn trả lời rằng:

“Hôm nay và o lúc trời vừa sáng, Ta đắp y mang bát và o Xá-vệ khất thực, lần lượt khất thực đến nhà ông. Lúc ấy con chó trắng trông thấy Ta từ xa đi đến. Thấy Ta, nó liền sủa. Ta nói với con chó trắng rằng, ‘Người không nên là m như vậy. Nhà ngươi hết la ó[04] rồi lại sủa’. Vì vậy, con chó trắng rất đổi giận dữ, từ trên giường nhảy xuống, đến bên đống cây nằm buồn thiểu não”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử hỏi Thế Tôn:

“Con chó trắng đời trước có liên hệ gì với tôi?”

Đức Thế Tôn bảo:

“Thôi, thôi, nà y Ma-nạp, tốt hơn đừng nên hỏi Ta. Ông nghe việc nà y rồi chắc chắn không vừa ý”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử hỏi đi hỏi lại Đức Thế Tôn ba lần:

“Con chó trắng đời trước có liên hệ gì với tôi?”

Đức Thế Tôn cũng ba lần nói:

“Thôi, thôi, nà y Ma-nạp, tốt hơn đừng nên hỏi Ta. Ông nghe việc nà y rồi chắc chắn không vừa ý”.

 Äá»©c Thế Tôn lại bảo Ma-nạp rằng:

“Ông hỏi Ta đến ba lần mà không chịu thôi. Ma-nạp nên biết, con chó trắng kia đời trước là cha của ông, tên là Đô-đề vậy”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử nghe nói xong, nổi giận gấp bội. Ông muốn vu khống Đức Thế Tôn, muốn hủy báng Đức Thế Tôn, muốn hạ nhục Đức Thế Tôn. Với ý định vu khống, hủy báng, hạ nhục như vậy, ông nói với Đức Thế Tôn:

“Cha tôi là Đô-đề thực hà nh sự bố thí lớn lao, thiết những cuộc trai tự vĩ đại, sau khi thân hoại mạng chung nhất định sanh lên Phạm thiên. Chớ do nhơn gì, duyên gì mà sanh và o loà i chó hạ tiện nà y?”

 Äá»©c Thế Tôn bảo:

“Đô-đề, cha của ông do bởi tăng thượng mạn ấy nên sanh và o loà i chó hạ tiện”.

Phạm chí tăng thượng mạn,

Chết rồi sanh sáu nơi:

Chó, gà , heo và sói,

Lừa năm, địa ngục sáu.

“Anh Vũ Ma-nạp, nếu ông không tin lời Ta nói, ông có thể trở về nói với con chó trắng rằng, ‘Nếu đời trước là cha của tôi, chó trắng hãy trở lên giường lớn’. Ma-nạp, chó trắng tất sẽ trở lên giường lớn. ‘Nếu đời trước là cha của tôi, chó trắng hãy ăn trong mâm và ng như cũ’. Nà y Ma-nạp, chó trắng tất ăn trong mâm và ng như cũ. ‘Nếu đời trước là cha của tôi, hãy chỉ cho tôi thấy kho tà ng cất dấu và ng bạc, thủy tinh, trân bảo mà tôi không biết’. Nà y Ma-nạp, chó trắng chắc chắn sẽ chỉ cho ông thấy kho tà ng cất dấu và ng bạc, thủy tinh và châu báu mà ông không biết”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử nghe những lời Đức Phật, nói, ghi nhớ kỹ, nhiỠu quanh Đức Thế Tôn xong rồi trở về nhà , nói với con chó trắng rằng:

“Nếu đời trước là cha của tôi, chó trắng hãy trở lên giường lớn”.

 Chó trắng liền trở lên giường lớn.

“Nếu đời trước là cha của tôi, chó trắng hãy ăn trong mâm và ng như cũ”.

 Chó trắng liền ăn trong mâm và ng nhÆ° cÅ©.

“Nếu đời trước là cha của tôi, hãy chỉ chỗ kho tà ng trước kia cha tôi cất dấu và ng bạc, thủy tinh, trân bảo mà tôi không biết”.

 Chó trắng tức thì từ trên giường nhảy xuống, đi đến chỗ mà đời trước nó ngủ nghỉ, dùng miệng và chân bÆ°Æ¡i bốn chân giường.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử liền từ chỗ đó mà được rất nhiều báu vật. Rồi thì Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử đã được báu vật, rất đổi vui mừng, quỳ gối bên phải xuống đất, chấp tay hướng đến Thắng lâm, vườn Cấp cô độc, ba lần xướng lên những lời tán thán Đức Thế Tôn:

“Những lời Sa-môn Cù-đà m nói đều không hư dối. Những lời Sa-môn Cù-đà m nói đều chắc thật. Những lời Sa-môn Cù-đà m nói đều như thật”.

Ba lần tán thán Đức Thế Tôn xong, ông từ Xá-vệ đi ra, đến Thắng lâm, vườn Cấp cô độc.

Bấy giờ Đức Thế Tôn đang thuyết pháp cho vô lượng đại chúng vây quanh trước sau. Đức Thế Tôn trông thấy Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử từ xa đi đến, Ngà i bảo các Tỳ-kheo:

“Các ngươi có thấy Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử đi đến không?”

Các Tỳ-kheo trả lời:

“Bạch Đức Thế Tôn, thấy”.

 Äá»©c Thế Tôn bảo:

“Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử bây giờ mà mạng chung thì như co duỗi cánh tay, trong khoảnh khắc chắc chắn đi đến chỗ là nh. Vì sao vậy? Vì người ấy đối với Ta rất có thiện tâm. Nếu có chúng sanh nà o do bởi thiện tâm, thân hoại mạng chung tất đến chỗ là nh, sanh và o trong thiên giới”.

Bấy giờ, Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử đi đến chỗ Đức Phật, cùng thăm hỏi rồi ngồi xuống một bên.

 Äá»©c Thế Tôn bảo:

“Thế nà o? Nà y Ma-nạp, như Ta đã nói, con chó trắng như vậy có đúng chăng, hay không đúng như vậy?”

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử bạch rằng:

“Bạch Cù-đà m, thật đúng như đã nói. Kính bạch Cù-đà m, tôi lại có điều muốn hỏi, mong Ngà i nghe cho, tôi mới dám tỏ bà y”.

“Đức Thế Tôn bảo:

“Tùy ý, ông cứ hỏi”.

“Bạch Cù-đà m, do nhân gì, do duyên gì, chúng sanh kia đều thọ thân người mà có người cao kẻ thấp, có người đẹp kẻ xấu. Vì sao vậy? Bạch Cù-đà m, tôi thấy có kẻ sống lâu, người chết yểu; có kẻ nhiều bệnh, người ít bệnh; lại thấy có kẻ thân hình đoan chánh, có người không đoan chánh; lại thấy có kẻ có oai đức, người không oai đức; lại thấy có kẻ sanh nhằm dòng dõi tôn quý, có người sanh nhằm dòng dõi ti tiện; lại thấy có kẻ già u có, có người nghèo hèn; lại thấy có kẻ thiện trí, có người ác trí”.

 Äá»©c Thế Tôn trả lời:

“Chúng sanh kia do nơi hà nh nghiệp của chính mình, nhân bởi nghiệp mà thọ báo, duyên và o nghiệp, y nơi nghiệp, tùy theo nơi nghiệp xứ có cao thấp mà chúng sanh có tốt đẹp hay không tốt đẹp”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử bạch Thế Tôn rằng:

“Sa-môn Cù-đà m nói vắn tắt quá, không phân biệt một cách rộng rãi, tôi không thể biết được. Mong Sa-môn Cù-đà m nói một cách rộng rãi cho tôi nghe để tôi được hiểu rõ ý nghĩa”.

 Äá»©c Thế Tôn bảo:

“Nà y Ma-nạp, hãy nghe kỹ và suy nghĩ kỹ. Ta sẽ phân biệt một cách rộng rãi cho ông nghe”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử bạch:

“Kính vâng, tôi xin vâng lời lắng nghe”.

Đức Phật nói:

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, do duyên gì mà kẻ nam hay người nữ thọ mạng rất ngắn ngủi? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o sát sanh, hung dữ, cực ác, uống máu, ý nghĩ ác hại, không có tâm từ bi đối với tất cả chúng sanh, cho đến các loà i côn trùng. Người ấy lãnh thọ nghiệp nà y, tạo tác đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung, chắc chắn đi đến chỗ ác, sanh và o trong địa ngục. Mãn kiếp địa ngục rồi, lại sanh và o nhân gian, tuổi thọ rất ngắn ngủi. Vì sao vậy? Con đường nà y đưa đến nhận lãnh sự đoản thọ, nghĩa là kẻ nam hay người nữ sát sanh, hung dữ, cực ác, uống máu. Nà y Ma-nạp, nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhơn gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ thọ mạng rất dà i? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o xa lìa nghiệp sát, đoạn tuyệt nghiệp sát, bỏ hẳn dao gậy, có tâm tà m, có tâm quý, có tâm từ bi, là m lợi ích cho tất cả cho đến loà i côn trùng. Người ấy thọ nghiệp nà y, tạo tác nghiệp ấy đầy đủ rồi đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn tiến lên chỗ là nh, sanh và o trong cõi trời. Mãn kiếp ở cõi trời, lại sanh và o nhân gian, thọ mạng rất dà i. Vì sao vậy? Con đường nà y đưa đến nhận lãnh sự trường thọ, nghĩa là kẻ nam hay người nữ xa lìa nghiệp sát, đoạn tuyệt nghiệp sát. Nà y Ma-nạp, nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ đa phần có tật bệnh? Nếu có kẻ nam hay người nữ nhiỠu hại chúng sanh; người ấy hoặc nắm tay, hoặc dùng cây đá, hoặc dùng dao gậy nhiỠu hại chúng sanh. Người ấy thọ nghiệp nà y, tạo thà nh nghiệp ấy đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn đưa đến chỗ ác, sanh và o trong địa ngục. Mãn kiếp địa ngục, lại sanh và o nhân gian, chịu nhiều tật bệnh. Vì sao vậy? Con đường nà y đưa đến chỗ chịu nhiều bệnh, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o nhiỠu hại chúng sanh. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ không có tật bệnh? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o không nhiỠu hại chúng sanh, người ấy không dùng tay nắm, không dùng cây đá, không dùng dao gậy nhiỠu hại chúng sanh. Người ấy tạo nghiệp nà y, tác thà nh nghiệp ấy đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn tiến lên chỗ là nh, sanh và o trong cõi trời. Mãn kiếp ở cõi trời rồi, lại sanh và o nhân gian, không có tật bệnh. Vì sao vậy? Con đường nà y đưa đến hưởng thọ không tật bệnh, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o nhiỠu hại chúng sanh. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ có thân hình không đoan chánh? Nếu có kẻ nam hay người nữ mà tánh nóng nảy, hay bực dọc, vừa nghe chút ít đã nổi cơn giận dữ, nổi ganh ghét mà sanh lo buồn, nổi thịnh nộ tranh chấp. Người ấy thọ lấy nghiệp nà y, tạo tác đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn đưa đến chỗ ác, sanh và o trong địa ngục. Mãn kiếp địa ngục, lại sanh và o nhân gian, hình thể không đoan chánh. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo hình thể không đoan chánh, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o tánh nóng nảy, hay bực dọc. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ có thân hình đoan chánh? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o tánh không nóng nảy, không hay bực dọc, người ấy nghe lời nói êm ái hay thô bỉ cục cằn không nổi cơn giận dữ, không ganh ghét sanh ra buồn rầu, không nổi thịnh nộ tranh chấp. Người ấy thọ nghiệp, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn tiến lên chỗ là nh, sanh và o trong cõi trời. Mãn kiếp ở cõi trời lại sanh và o nhân gian, hình thể đoan chánh. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo hình thể đoan chánh, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o tánh không nóng nảy, không nhiều bực dọc. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ không có oai đức? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o bên trong ôm lòng tật đố; người ấy thấy kẻ khác được cung kính, cúng dường liền sanh lòng tật đố; nếu thấy kẻ khác có của thì muốn là m sao của ấy được về mình. Người ấy tạo nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn đưa đến chỗ ác, sanh và o trong địa ngục. Mãn kiếp địa ngục rồi, lại sanh và o trong nhân gian, không có oai đức. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo không có oai đức, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o bên trong ôm lòng tật đố. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ có oai đức lớn? Nếu có kẻ nam hay người nữ không ôm lòng tật đố, người ấy thấy kẻ khác được cung kính cúng dường không sanh lòng tật đố. Nếu thấy kẻ khác có của, không có lòng ham muốn của ấy được về ta. Người ấy tạo nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn tiến lên chỗ là nh, sanh và o trong cõi trời. Mãn kiếp ở cõi trời rồi, lại sanh và o nhân gian, có oai đức lớn. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo có oai đức, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o không ôm lòng tật đố. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ sanh và o dòng dõi đê tiện? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o kiêu ngạo, ngã mạn, người đáng cung kính thì không cung kính, đáng tôn trọng thì không tôn trọng, đáng quý thì không quý, đáng phụng thờ thì không phụng thờ, đáng cúng dường thì không cúng dường, đáng nhường lối thì không nhường lối, đáng nhường chỗ ngồi thì không nhường chỗ ngồi, đáng chấp tay hướng về lỠbái, thăm hỏi thì không chấp tay hướng về lỠbái, thăm hỏi. Người ấy thọ nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn đưa đến chỗ ác, sanh và o trong địa ngục. Mãn kiếp địa ngục, lại sanh và o nhân gian, sanh nhằm dòng dõi ti tiện. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo sanh nhằm dòng dõi ti tiện, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o kiêu ngạo, đại mạn. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ sanh nhằm dòng dõi tôn quý? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o không có lòng kiêu ngạo, đại mạn, người đáng cung kính thì cung kính, đáng tôn trọng thì tôn trọng, đáng quý thì quý, đáng phụng thờ thì phụng thờ, đáng cúng dường thì cúng dường, đáng nhường lối thì nhường lối, đáng nhường chỗ thì nhường chỗ, đáng chấp tay hướng về lỠbái thăm hỏi thì chấp tay hướng về lỠbái thăm hỏi. Người ấy tạo nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn tiến lên chỗ là nh, sanh và o trong cõi trời. Mãn kiếp ở cõi trời, lại sanh và o nhân gian nhằm dòng dõi tôn quý. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo sanh nhằm dòng dõi tôn quý, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o không kiêu ngạo, đại mạn. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ không có của cải? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o không là m thí chủ, không thực hà nh bố thí cho Sa-môn, Phạm chí, cho kẻ nghèo cùng đơn độc ở xa đến xin những thứ như đồ ăn, thức uống, quần áo, mền, vòng hoa, hương thoa, nhà cửa, giường chõng, đèn dầu và sai dịch. Người ấy tạo nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn đưa đến chỗ ác, sanh và o trong địa ngục. Mãn kiếp địa ngục, lại sanh và o nhân gian, không có của cải. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo không có của cải, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o không biết là m người thí chủ, không thực hà nh bố thí. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ có nhiều của cải? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o biết là m người thí chủ, biết thực hà nh bố thí. Người ấy bố thí cho Sa-môn, Phạm chí và kẻ nghèo cùng, cô độc từ xa tới xin những thứ như đồ, ăn thức uống, áo quần, mền, vòng hoa, hương thoa, nhà cửa, giường chõng, đèn dầu và sai dịch. Người ấy thọ nhận nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn tiến lên chỗ là nh, sanh và o trong cõi trời. Mãn kiếp ở cõi trời, lại sanh và o nhân gian, có nhiều của cải. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo có nhiều của cải, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o là m người chủ bố thí, biết thực hà nh hạnh bố thí. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ có trí tuệ kém cỏi? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o không thường đến nơi kia hỏi việc. Nếu có Sa-môn, Phạm chí danh đức, người ấy không thường đến nơi đó hỏi đạo nghĩa, rằng ‘Thưa chư tôn, thế nà o là thiện, thế nà o là bất thiện? Thế nà o là tội, thế nà o là không tội? Thế nà o là vi diệu, thế nà o là không vi diệu? Thế nà o là trắng, thế nà o là đen? Trắng đen từ đâu sanh ra? Ý nghĩa của quả báo hiện tại như thế nà o? Ý nghĩa của quả báo vị lai như thế nà o? Ý nghĩa quả báo hậu thế như thế nà o?’ Giả sử có hỏi nhưng không chịu thực hà nh. Người ấy thọ nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn đưa đến chỗ ác, sanh và o trong địa ngục. Mãn kiếp địa ngục, lại sanh và o nhân gian, có trí tuệ kém cỏi. Vì sao vậy? Vì con đường nà y đưa đến thọ báo trí tuệ kém cỏi, nghĩa là kẻ nam hay người nữ ấy không có thường đến nơi kia hỏi việc. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Nà y Ma-nạp, do nhân gì, duyên gì mà kẻ nam hay người nữ có trí tuệ tốt đẹp? Nếu có kẻ nam hay người nữ nà o thường hay đến nơi kia hỏi việc. Nếu có Sa-môn, Phạm chí danh đức, người ấy thường đến nơi ấy mà hỏi đạo nghĩa, rằng ‘Thưa chư tôn, thế nà o là nghiệp thiện, thế nà o là bất thiện? Thế nà o là tội, thế nà o là không tội? Thế nà o là vi diệu, thế nà o là không vi diệu? Thế nà o là trắng, thế nà o là o đen? Trắng và đen từ đâu sanh ra? Ý nghĩa của quả báo hiện tại là thế nà o? Ý nghĩa của quả báo vị lai là thế nà o? Ý nghĩa quả báo hậu thế như thế nà o?” Hỏi xong lại thường thực hà nh. Người ấy thọ nghiệp nà y, tác thà nh đầy đủ rồi, đến khi thân hoại mạng chung chắc chắn tiến lên chỗ là nh, sanh và o trong cõi trời. Mãn kiếp ở cõi trời, lại sanh và o nhân gian, có trí tuệ tốt đẹp. Vì sao vậy? –Vì con đường nà y đưa đến thọ báo có trí tuệ tốt đẹp, nghĩa là kẻ nam hay người nữ nà o thường hay đến nơi kia hỏi việc. Ma-nạp nên biết, nghiệp nà y có quả báo như vậy.

“Ma Mạp nên biết, tạo tác nghiệp tương xứng với đoản thọ, tất chịu đoản thọ. Tạo nghiệp tương xứng với trường thọ, tất được trường thọ. Tạo tác nghiệp tương xứng với nhiều tật bệnh, tất phải chịu nhiều tật bệnh. Tạo tác nghiệp tương xứng với ít tật bệnh, tất được ít tật bệnh. Tạo tác nghiệp tương xứng với sự không đoan chánh, tất phải thọ sự không đoan chánh. Tạo tác nghiệp tương xứng với đoan chánh, tất được đoan chánh. Tạo tác nghiệp tương xứng với không oai đức, tất phải chịu không oai đức. Tạo tác nghiệp tương xứng với oai đức, tất được oai đức. Tạo tác nghiệp tương xứng với dòng dõi ti tiện, tất phải sanh nhằm dòng dõi ti tiện. Tạo tác nghiệp tương xứng với dòng dõi tôn quý, tất được sanh và o dòng dõi tôn quý. Tạo tác nghiệp tương xứng với không của cải, tất bị không của cải. Tạo tác nghiệp tương xứng với nhiều của cải, tất được nhiều của cải. Tạo tác nghiệp tương xứng với trí tuệ kém cỏi, tất bị trí tuệ kém cỏi. Tạo tác nghiệp tương xứng với trí tuệ tốt đẹp, tất được trí tuệ tốt đẹp.

“Nà y Ma-nạp, đó là những điều Ta đã nói từ trước rằng ‘Chúng sanh do hà nh nghiệp của chính mình, do nghiệp mà thọ báo, duyên nơi nghiệp, tùy theo nghiệp xứ cao thấp mà chúng sanh có tốt đẹp hay không tốt đẹp’”.

Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử bạch rằng:

“Bạch Thế Tôn, con đã hiểu! Bạch Thiện Thệ, con đã hiểu! Thế Tôn, nay con tự quy y Phật, quy y Pháp và chúng Tỳ-kheo. Cúi xin Đức Thế Tôn nhận con là m Ưu-bà -tắc. Kể từ ngà y nay, trọn đời tự quy y cho đến tận mạng. Bạch Đức Thế Tôn, bắt đầu ngà y nay, mong Ngà i và o nhà Đô-đề như và o nhà Ưu-bà -tắc khác tại Xá-vệ, để cho nhà Đô-đề được lợi nghĩa, được lợi ích an ổn, khoái lạc lâu dà i[05]“.

Phật thuyết như vậy. Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử và vô lượng chúng sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hà nh.

-ooOoo-

Chú thích:

[01] Bản Hán, quyển 44. Tương đương Pāli, M.135. CūḷakammavibhaṠga-suttam. Hán, biệt dịch, No.78 Phật Thuyết Đâu-điều Kinh, khuyết danh dịch; No.79 Phật Thuyết Anh Vũ Kinh, Lưu Tống Cầu-na-bạt-đà -la dịch; No.80 Phật Vị Thủ-ca Trưởng Giả Thuyết Nghiệp Báo Sai Biệt Kinh, Tùy, Pháp Trí dịch; No.81 Phân Biệt Thiện Ác Báo Ứng Kinh, Tống, Thiên Tức Tai dịch.

[02] Anh Vũ Ma-nạp Đô-đề Tử 鸚 鵡 摩 納 都 提 子. No.79: Anh Vũ Ma-lao Đâu-la Tử; No.78: Đâu-diệu Tử Cốc; No.80: Đáo-đề-đa Tử Thủ-ca Trưởng giả; No.81: Đâu-nỠ-dã Tử Du-ca Trưởng giả; Pāli: Subha māṇava Toddeyyaputta, niên thiếu Bà -la-môn tên là Subha, con trai của Todeyya.

[03] Bạch cẩu. No.78: con chó tên Loa 螺; No.79 nó tên là Bối 貝 (in lầm là cụ å ·) và No.81 gọi nó là ThÆ°Æ¡ng-khÆ° 傷 佉, phiên âm tÆ°Æ¡ng đương Pāli là Saá¹ kha: con sò.

[04] Hán: để  呧; Nguyên-Minh: hộ  è­· (giữ); bản Thánh: nha 啀 (tru).

[05] No.79 kết luận, Phật nói: đời sau ai nghe kinh nà y mà lông dựng đứng, nước mắt chảy sẽ được gặp Phật Di-lặc trong tương lai.

-ooOoo-

đầu trang

trang kế