中 阿 含 經 KINH TRUNG A HÀM Hán Dịch: Phật Ðà Da Xá & Trúc Phật Niệm, Việt Dịch & Hiệu Chú: Thích Tuệ Sỹ

11. PHẨM ÐẠI
(Phần Ðầu)

118. KINH LONG TƯỢNG^[1]

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, ở tại Đông viên giảng đường Lộc mẫu[02].

Bấy giờ và o lúc xế trưa, Đức Thế Tôn từ chỗ tĩnh tọa đứng dậy, bước ra khỏi tịnh thất và nói:

“Ô-đà -di[03], Ta và ngươi hãy đi đến Đông hà để tắm[04].”

Tôn giả Ô-đà -di đáp:

“Kính vâng.”

Khi ấy, Đức Thế Tôn cùng với Tôn giả Ô-đà -di đi đến Đông hà , cởi bỏ y phục trên bờ sông rồi xuống nước tắm. Tắm xong, lên bờ lau mình và mặc y phục và o.

Bấy giờ vua Ba-tư-nặc có một con voi chúa tên là Niệm[05], đang lội ngang qua Đông hà với tất cả các loại kỹ nhạc được tấu lên. Dân chúng trông thấy nói rằng:

“Đây phải chăng là rồng trong loà i rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?[06]“

Tôn giả Ô-đà -di chắp tay hướng về Đức Phật bạch rằng:

“Bạch Thế Tôn, con voi thân hình to lớn cho nên dân chúng trông thấy nói rằng: ‘Đây phải chăng là rồng trong loà i rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?’

Đức Thế Tôn nói:

“Đúng vậy, Ô-đà -di! Đúng vậy, Ô-đà -di, con voi có thân hình to lớn nên dân chúng trông thấy nói rằng: ‘Đây phải chăng là rồng trong loà i rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?’

“Nà y Ô-đà -di, ngựa, lạc đà , trâu, lừa, rắn[07], người, cây cối... nếu có thân hình to lớn, nà y Ô-đà -di, dân chúng trông thấy cũng nói rằng: ‘Đây phải chăng là rồng trong loà i rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?’

“Ô-đà -di, nếu Trời, Ma, Phạm, Sa-môn, Phạm chí (hay bất cứ ai) từø người cho đến trời ở trên đời nà y mà không là m hại bằng thân, miệng, ý, Ta nói vị ấy chính là rồng[08].

“Ô-đà -di, Như Lai ở trong thế gian nà y bao gồm Trời, Ma, Phạm, Sa-môn, Phạm chí (hay bất cứ ai) từ người cho đến trời đều không dùng thân, miệng, ý để là m hại, cho nên Ta được gọi là rồng.”

Khi ấy, Tôn giả Ô-đà -di chắp tay hướng về Đức Phật mà bạch:

“Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn gia trì cho con thêm uy lực. Mong Đức Thiện Thệ gia trì cho con thêm uy lực để con được ở trước Phật, bằng bà i tụng liên hệ đến rồng[09] mà tán thán Đức Thế Tôn.”

Đức Thế Tôn nói:

“Tùy ý ngươi muốn.”

Khi ấy Tôn giả Ô-đà -di ở trước Đức Phật, dùng bà i tụng liên hệ đến rồng tán thán Đức Thế Tôn rằng:

Chánh giác sanh nhân gian,

Tự chế ngự, đắc định.

Phạm hạnh bước vững và ng,

Bình an, tâm ý tĩnh.

Nhân loại đều xưng tôn;

Vượt ngoà i tất cả pháp.

Chư Thiên đều kính ngưỡng;

Chí Chân, Bậc Vô Trước.

Từ rừng, bỏ rừng đi;

Siêu việt toà n kết sử;

Xả dục, sống vô dục,

Và ng ròng trong khối đá.

Mặt trời trên hư không,

Tối thượng giữa loà i rồng,

Vang lừng danh Chánh Giác,

Hy-mã điệp muôn trùng.

Tuyệt đối không não hại,

Đại long, thật Đại long;

Chắc thật, đây tối thượng,

Rồng thiêng giữa loà i rồng!

Ôn nhuần và vô hại,

Hai chân rồng là đây.

Khổ hạnh và phạm hạnh,

Là bước đi của rồng.

Rồng thiêng, tay là tín;

Hai đức, xả là ngà ;

Tuệ đầu và niệm cổ;

Phân biệt pháp, tư duy;

Bụng lớn, chứa muôn pháp;

Độc cư: đôi cánh tay;

Rồng tu quán hơi thở;

Nội tĩnh, tâm tinh chuyên;

Chánh định, đi hay đứngï;

Nằm thiền, ngồi cũng thiền;

Định ý, hằng định ý;

Là pháp thường của long.

Thọ thực nhà thanh tịnh;

Nhà bất tịnh không ăn;

Ác bất tịnh, không thọ,

Quay đi như Sư tử.

Sở đắc những cúng dường,

Từ tâm nên nạp thọ.

Long thực, do tín thí;

Vừa đủ, không đắm say.

Đoạn trừ mọi kết sử,

Giải thoát mọi đường dây.

Tâm không, không trói buộc,

Vạn nẻo bước du hà nh.

Chẳng khác loà i sen trắng,

Nước sanh, nước nuôi lớn;

Bùn lầy không nhiỠm trước;

Tuyệt sắc, hương ngà o ngạt.

Cũng vậy, tối thượng giác,

Sanh thà nh trong thế gian;

Tịnh diệu, dục không vương,

Như hoa không nhiỠm nước.

Ví như ngọn lửa hừng;

Bớt củi, ngọn tắt dần.

Củi hết rồi lửa tắt;

Như vậy lửa diệt tà n.

Kẻ trí nói dụ nà y,

Nghĩa ấy mong thấu triệt;

Là điều long sở tri,

Long tụng, long sở thuyết.

Triệt đoạn dâm dục, sân,

Trừ si, vô lậu tịnh;

Long xả bỏ hậu thân,

Đó là long diệt tận.

Phật thuyết như vậy. Tôn giả Ô-đà -di sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hà nh.

-ooOoo-

Chú thích:

[01] Tham chiếu Pāli: A. Vi.43 Nāga; Thag. 689-704.

[02] Đông viên Lộc tá»­ mẫu giảng đường 東 園 鹿 子 母 講 å ‚.  Pāli: Pubbārama Migāgamātu-pāsāda, giảng đường đượcc xây dá»±ng bởi bà Visakhā, mẹ của Miga.

[03] Ô-đà -di 烏 陀 夷. Pāli: Udāyi, cũng gọi là Mahā-udāyi, hay Pandita-udāyi, con của một người Bà -la-môn ở Kapilavatthu.

[04] Đông hà 東 河. Pāli: Pubbakotthaka. Bản Pāli nói: Phật gọi ngà i A-nan đi tắm.

[05] Long tượng danh viết Niệm 龍 象 名 曰 念. Pāli: Seto nāma nāgo (Seta, bản Hán đọc là Sati).

[06] Long trung long, vi đại long vương, vi thị thùy 龍 中 龍 為 大 龍 王 為 是 誰. Pāli: Nāgo vata, bho, nāgo. “Rồng kìa, các ngà i, rồng kìa!”

[07] Nguyên Hán: hung hà nh 胸 行, đi bằng bụng, Pāli: Uragam, loà i bò sát hay con rắn.

[08] Bất dĩ thân khẩu ý hại (...) thị long 不 以 身 口 意 害 是 龍. Pāli nói: Āgum na kāgoti kāyena vācāya manasā, tam ahaṃ nāgo ti brūmi, ai không là m ác bằng thân, miệng, ý; Ta nói người đó là nāga.

[09] Long tÆ°Æ¡ng Æ°ng tụng 龍 相 應 é Œ.

-ooOoo-

đầu trang

trang kế